چگونه با استفاده از داده های نظرسنجی نقشه های ادراکی ایجاد کنیم؟

  • ایجاد شده در تاریخ: ۳ آبان, ۱۳۹۸
  • توسط: ندا فهیم

نقشه ی ادراکی چیست؟

نقشه ی ادراکی نمودار (chart) ای است که توسط محققان بازار و کسب و کارها استفاده می شود تا مشخص نموده و درک کند که مشتریان هدف، یک برند یا محصول خاص را چگونه می بینند و چه حسی راجع به آن دارند.

نقشه های ادراکی را همچنین می توان نوعی از نقشه های موقعیتی محصول در نظر گرفت.

این چارت های مفید به سازمان ها امکان می دهند تا موقعیت رقابتی محصول یا برند را درک کنند. این چارت ها همچنین به سازمان ها اجازه می دهند صفاتی را که از نظر مشتریان مهم است مورد مقایسه قرار داده و زمینه های باز موجود درون این بازارها را شناسایی کنند.

برای دستیابی به داده هایی که در یک نقشه ی ادراکی ترسیم شده اند، نظرسنجی هایی بین مشتریان و مشتریان بالقوه توزیع می شود که در آن ها از این افراد راجع به تجربه شان از یک محصول سوال می شود. این نظرسنجی ها راجع به دیدگاه پاسخ دهنده نسبت به عملکرد، بسته بندی، قیمت، اندازه و دیگر متغیرهای محصول سوال می کنند.

پرسش های کیفی نظرسنجی سپس با استفاده از یک مقیاس به نقشه ی ادراکی منتقل می شوند، از جمله این مقیاس ها می توان به مقیاس لیکرت اشاره کرد. در ادامه برای آگاهی یافتن از چگونگی توسعه و بهبود محصول، آنالیز چارت مورد استفاده قرار می گیرد.

یک نقشه مفهومی چه شکلی است؟

یک نقشه ی مفهومی معمولی یک گراف دو بعدی است که یک محور عمودی (Y) و یک محور افقی (X) دارد. هریک از این محورها متشکل از یک جفت خصوصیات متضاد در هریک از انتهاها هستند.

برای مثال اگر هدف نقشه، بررسی چگونگی حس مشتریان نسبت به غلات صبحانه باشد، محور Y در یک انتها «خوشمزه» و در انتهای دیگر «بد مزه» را دارا خواهد بود. محور X نیز می تواند دارای «ارزش غذایی بالا» در یک انتها و «ارزش غذایی کم» در انتهای دیگر باشد.

سپس هریک از برندهای غلات صبحانه بر اساس چگونگی حس و درک مشتری نسبت به ویژگی های گفته شده برای هر یک از برندها، بر روی نقشه ی ادراکی تصویر می شوند.

نمونه ای از نقشه مفهومی

 

برای این که یک نقشه ی ادراکی تا حداکثر ممکن مفید باشد، هر دو محورهای X و Y باید آن ویژگی هایی را معیار قرار دهند که مشتری در حین تصمیم گیری برای خرید در دنیای واقعی، حقیقتا به آن ها اهمیت می دهد.

همچنین بهترین راه برای فهمیدن این که مشتری ها و مشتریان بالقوه محصولات و برندها را در بازار چگونه می بینند، نظرسنجی کردن از آن ها است.

انواع نقشه های ادراکی

انواع مختلفی از نقشه های ادراکی وجود دارد. نقشه های ساده مانند آنچه که در بالا آورده شد فقط دو متغیر دارند، اما نقشه های ادراکی می توانند با استفاده از آنالیز فاکتورهای چندمتغیره ی پیچیده و نرم افزار آماری تولید شوند.

هردوی این نقشه های ادراکی ساده و پیچیده با توجه به اهداف خاص خود تولید می شوند.

داده های مورد نیاز برای نقشه های ساده به راحتی جمع آوری می شوند، این داده ها اجازه می دهند تا بینش و درک سریعی داشته باشیم. در مقابل، نقشه های پیچیده تر متشکل از سه متغیر یا بیشتر است که حتی بینش عمیقتری به درون دینامیک های یک بازار خاص را فراهم آورده و اجازه می دهد تا فرصت های رشد آتی شناسایی شوند.

چگونه یک نقشه ادراکی بسازیم؟

از جهت ساده تر بودن کار، بیایید با همان مثال غلات صبحانه موضوع را ادامه دهیم.

مرحله اول: ویژگی های تعیین کننده خود را انتخاب کنید

ویژگی های تعیین کننده متغیرهایی هستند که فاکتورهای مصرف کننده برای تصمیم به خرید یا عدم خرید غلات صبحانه محسوب می شوند. این ویژگی ها همواره برای مشتری ها مهم خواهند بود چرا که به تمایز دادن پیشنهادات رقابتی در بازار کمک می کنند.

بهترین ویژگی های تعیین کننده برای مطالعه ی شما وابسته به موضوع مورد نظرتان متفاوت خواهد بود.

اگر شما فقط بخواهید راجع به دینامیک یک بازار بدانید، بهترین تمرین این است که ویژگی هایی را بررسی کنید که از نظر تجربه معمول مصرف کننده بیشترین اهمیت را دارند. این کار مستلزم تعمیم دهی خواهد بود، اما مادامی که تحقیقات اکتشافی خود را انجام می دهید اشکالی ندارد.

یادتان باشد که در این مثال ما از سلامتی و مزه به عنوان متغییرهای تعیین کننده استفاده کردیم.

 مرحله دوم: ایجاد و توزیع نظرسنجی

برای ایجاد مجموعه داده مهمی که قرار است با آن کار کنید، نیاز به ایجاد و توزیع یک نظرسنجی در میان مخاطبان مرتبط با مطالعه مان خواهید داشت.

تولید و اجرای یک نظرسنجی در بپرسیم ساده و راحت بوده و به شما امکان می دهد تا سریعتر به مرحله ی نقشه ی ادراکی واقعی مطالعه ی خود برسید.

در این مورد، ما باید سوالاتی را در نظرسنجی بگنجانیم که ارزش غذایی و مزه ی محصولات غلات صبحانه –که توسط رقبا در بازار غلات تولید شده اند- را در بر داشته باشند.

سپس می توانیم از خدمات پنل برای شناسایی مخاطبانی که به صورت روتین غلات صبحانه میخورند، استفاده کنیم.

مرحله سوم: برای برندهای موجود در بازار امتیاز اختصاص دهید

اکنون زمان شروع تحلیل داده های نظرسنجی اجرا شده است. توجه خاصی را به اختلاف در چگونگی احساس پاسخ دهنده نسبت به غلات ارائه شده توسط رقبا معطوف کنید.

این داده ها غالبا به صورت داده های کیفی از پرسش های پایان باز در نظرسنجیتان به دست می آیند. در این موارد، ضروری است که مقیاس های عددی مانند مقیاس لیکرت را ایجاد کرد، با این مقیاس می توانید پاسخ های طولانی را آنالیز نموده و سپس به هر پاسخ یک مقدار عددی بدهید.

درحالی که دارید ویژگی های انتخابی تعیین کننده سلامتی و مزه را بررسی می کنید، در ادامه نیاز خواهید داشت که به هر برند یک امتیاز جامع بدهید. این امتیاز نشان می دهد مصرف کننده ی هدف چه حسی راجع به برند محصول ارائه شده داشته است.

مرحله چهارم: نقشه ی ادراکی خود را تهیه کنید

به محض این که به هر برند امتیاز دادید، زمان آن رسیده است که نقشه ی ادراکی خود را ایجاد کرده و بر اساس برندها آن را ترسیم کنید.

در رابطه با ساختاربندی که پیشتر در این پست بحث شد صادق بمانید، محور X ما نشان دهنده ی محتوای تغذیه ای  و محور Y نشان دهنده ی مزه خواهد بود.

به محض این که بر مبنای امتیاز مشتری برندها، آنها را ترسیم کنیم، نقشه ی ادراکی ما کامل خواهد شد و ما تجسمی از از داده ها خواهیم داشت که به راحتی قابل درک خواهند بود.

بپرسیم در یک نگاه

بپرسیم اولین پلتفرم نظرسنجی آنلاین برپایه وبسایت و اپلیکیشن است که با ارائه خدمات متنوع مبتنی بر نظرسنجی به شما کمک می‌کند تا با سرعت بیشتر و هزینه پایین‌تر نتایج مورد نیاز خود را در زمینه تحقیقات بازار به دست آورده و با استفاده از اطلاعات حاصله برای درک بهتر جامعه به جهت راه اندازی یا گسترش تجارت و شناخت آسیب های محصول، از متضرر شدن کسب و کار جلوگیری کرده و بر در آمد خود بیافزایید.

خبرنامه بپرسیم

ما هم مثل شما از هرزنامه بیزاریم، به همین دلیل فقط مطالب مفید و اطلاعیه‌هایی در مورد جشنواره‌ها را برای شما ارسال خواهیم کرد.