سوگیری نظرسنجی و نحوه کاهش آن

  • ایجاد شده در تاریخ: ۳ آبان, ۱۳۹۸
  • توسط: ندا فهیم

در این مقاله، تعریف می کنیم که سوگیری نظرسنجی چیست، علت های اصلی آن را در نظرسنجی های آنلاین شناسایی کرده و در مورد چگونگی حذف این نوع خطا از نظرسنجی بحث می کنیم.

هر گونه اشتباه نظام یافته (خطای سیستماتیک) که در طرح، اجرا یا تجزیه و تحلیل نتیجه یک مطالعه که منجر به اشتباه در براورد تاثیر یک مداخله یا مواجهه در خطر ابتلا یا بهبود یک بیماری گردد، سوگیری یا تورش یا Bias گفته می‌شود؛ به عبارت دیگر، سوگیری پاسخ می تواند به عنوان تفاوت بین مقادیر واقعی متغیرها در یک گروه نمونه خالص مورد مطالعه و مقادیر متغیرهای بدست آمده در نتایج همان مطالعه، تعریف شود.

چگونه از سوگیری نظرسنجی جلوگیری کنیم؟

دلایل سوگیری نظرسنجی چیست؟ می‌توانید آنها را حذف کنید؟

عوامل زیادی باعث سوگیری نظرسنجی می‌شوند، از جمله روش انتخاب جمعیت، روش نمونه گیری، طراحی نظرسنجی، واسطه نظرسنجی، جمله بندی سوال و جواب، مصاحبه گر و به ویژه پاسخ دهندگان.

از بین بردن سوگیری نظرسنجی تقریبا غیرممکن است، مگر اینکه همه را در جمعیتتان مورد بررسی قرار دهید؛ اما می‌توانیم سوگیری را کاهش دهیم. هریک از روش های نمونه گیری نظرسنجی مزایای خود، و مخالفان منحصربه فرد خود را دارد، تعریف مختصری در اینجا ارائه شده است.

اولاً، با فرض اینکه جمعیت درستی را انتخاب کرده‌اید، باید اندازه نمونه نظرسنجی، سطح اطمینان و چگونگی دسترسی به مخاطبان و جمع آوری نتایج را تعیین کنید.

تعریف جامعه هدف

شما می‌توانید از اشخاصی استفاده کنید که بسیار خاص باشند، یا ممکن است فقط بخواهید به جمعیتی از «نوجوانان دبیرستانی که مشروبات الکلی را امتحان کرده‌اند» دست پیدا کنید. معقولانه به نظر می‌رسد. اما صبر کنید – این تعریف جمعیت هرکسی را که ممکن است ترک تحصیل کرده باشد، یا در خانه تحصیل کرده باشد، نفی می‌کند. و نوجوانانی که مشروبات الکلی را امتحان کرده اند، اما نمی‌خواهند جواب دهند – در نمونه شما کم تر از حد نشان داده خواهند شد.

و اگر در حال تلاش برای نظرسنجی از جمعیت «نوجوانانی که تابحال مشروبات الکلی نوشیده‌اند» هستید تا ببینید آیا آنها با والدینشان درباره روش های پیشگیری از بارداری (در مقابل پیامدهای نوشیدن و رانندگی) صحبت می‌کنند، ممکن است امتیاز را به کلی از دست داده باشید؛ زیرا این زیرمجموعه کوچکی از جمعیت کلی است که ممکن است بخواهید موررد بررسی قرار دهید.

روش های جمع آوری نمونه

به محض اینکه جمعیت مخاطب خود را تثبیت نمودید، و اهداف نظرسنجی خود را تعریف کردید، باید اطمینان حاصل کنید که بهترین روش ممکن را برای جمع آوری داده از نمونه تان انتخاب کرده اید. می‌توانید از بین انواع روش های نمونه گیری، که یا نمونه گیری احتمالی یا غیر احتمالی هستند و هرکدام مزایا و معایب خود را دارند، انتخاب کنید.

روش های متفاوتی برای جمع آوری داده وجود دارد از جمله روش های سنتی مانند نظرسنجی تلفنی، حضوری، پستی. روش های مدرن تر شامل نظرسنجی های آنلاین از طریق ایمیل، وبسایت ها، رسانه های اجتماعی و موبایل هستند.

۱- نظرسنجی های تلفنی

برای مدت زمان زیادی بسیار محبوب بودند، اما این محبوبیت در طی سالها رو به کاهش نهاد (همانگونه که این مقاله شرح می‌دهد، به طور خاص برای پاسخ دهندگان) و محبوبیت و اثربخشی آن کم شد.

۲- مصاحبه های حضوری

شامل گروه های کانونی که مزیت آنها دستیابی مستقیم و بلافاصله به بازخورد است، با این حال سوگیری مصاحبه گر و دیگر فاکتورهای اجتماعی مانند سوگیری معتدل نسبت به جامعه، پاسخ های جهت دار، و گزارش دهی جهت دار نیز می‌توانند در این زمینه قرار بگیرند.

۳- فرمهای پستی

بر مبنای هدف قرار دادن دقیق پاسخ دهنده و اعتبار وجود یک فرد در خانواده که نظرسنجی را تکمیل می‌کند، قرار دارند؛ این نوع نظرسنجی همچنین در معرض سوگیری عدم پاسخ است.

۴- نظرسنجی های رسانه اجتماعی

دارای مسائل ذاتی در رابطه با اندازه و خصوصیات جمعیت بوده، اجازه سوالات نظرسنجی پیچیده تر را نداده و می‌توانند «جالب» یا «سرگرم کننده» به نظر بیایند که ممکن است اهداف نظرسنجی شما را برآورده نکند. نظرسنجی ای که در شبکه های خصوصی انجام میشود این مشکل را دارد که پاسخ دهندگان در آن شبکه (مثلا قیسبوک) به نحوی با محقق در ارتباط بوده یا وابستگی دارند.

۵- نظرسنجی آنلاین

بسیاری از نظرسنجی های آنلاین در حال حاضر بر روی دستگاه های موبایل یا وب منتشر شده یا مشاهده می‌شوند. ممکن است مسائلی در رابطه با خود طراحی نظرسنجی، یا توانایی آن برای درگیر نگه داشتن پاسخ دهنده روی صفحه موبایل یا وب وجود داشته باشد. بسیاری از نظرسنجی ها سازگار با موبایل نبوده، و حتی طراحی های سازگار با موبایل ممکن است در جلب مشارکت کامل مخاطبان ناموفق باشند.

اندازه جامعه نمونه

اندازه مناسب نمونه کدام است؟ مقدار زیادی از آن وابسته به اندازه جمعیت، توانایی دسترسی به آنها و بودجه شما است؛ با این حال، باید مطمئن شوید که اندازه نمونه نمایه ای از جمعیت یا بخشی از جمعیت (اقشاری) باشد که شما در حال تلاش برای درک آن هستید.

پوشش اندک زمانی رخ می‌دهد که برخی از اعضای جمعیت به تعداد کافی در نمونه نماینده نداشته باشند. سوگیری عدم پاسخ زمانی است که پاسخ دهندگان بالقوه نظرسنجی، تمایلی نداشته یا قادر به مشارکت در آن نباشند.

چگونه سوگیری نظرسنجی را کاهش دهیم؟

سوگیری نظرسنجی شامل هرگونه خطای ناشی از طراحی نظرسنجی است. اگرچه سوگیری نظرسنجی می تواند در هر نوع پرسشنامه ای یافت شود، به طور ویژه در نظرسنجی های اینترنتی متداول است زیرا به طور خصوصی توسط پاسخ دهندگان تکمیل می شوند.

بدون نظارت یک مصاحبه کننده، پیگیری واکنش شرکت کنندگان به نحوه بیان سوالات، طراحی و نوع سوالات انتخاب شده، ساختار نظرسنجی، سبک و رنگ بندی آن دشوار است. مشکلات در هر یک از این چهار حوزه می تواند منجر به افزایش چشمگیر در سوگیری نظرسنجی یک مطالعه و حذف تصادفی نرخ ها شود. به همین دلیل است که محقق باید یاد بگیرد که چگونه هریک از چهار منبع سوگیری نظرسنجی را پیش از شروع تحقیق میدانی و جمع آوری اطلاعات، کنترل کند.

– سوگیری بیان سوال

سوگیری نظرسنجی در بیان سوال می تواند ظریف یا کاملا واضح بوده و شکل های بسیاری داشته باشد. این کار طراح نظرسنجی است که بی طرف باقی مانده و از نوشتن سوالاتی که پاسخ دهنده را راهنمایی نموده یا او را گیج می کنند، اجتناب کند. گفتن آن معمولا آسانتر از انجام این کار است، به گونه ای که نویسندگان عموما به دلیل کمبود دانش خودشان درباره یک موضوع یا نادیده گرفتن دیدگاه مردم درباره آن، سوالاتی جهت دار ایجاد می کنند.

برای کمک به از بین بردن این سوگیری، ضروری است که بدون توجه به میزان اهمیت موضوع، در تمام سوالات بی طرف باقی بمانیم. همچنین کمک می کند برای اطمینان حاصل کردن از اینکه درک کاملی از موضوع مورد مطالعه دارید، تحقیقات ثانویه انجام دهید. علاوه بر این، بازنگری دقیق سازنده توسط کارشناسی در همان حوزه موضوع نظرسنجی، به شما امکان خواهد داد تا هر مشکلی در رابطه با سوالاتتان که باعث سردرگمی یا فهم اشتباه موضوع مورد مطالعه و جمعیت هدف آنها می شود، را یاد بگیرید.

فراتر از این ها، قوانین متعددی وجود دارد که ایجاد کنندگان نظرسنجی باید همیشه در هنگام نوشتن پرسش های نظرسنجی به آنها وفادار بمانند.

– سوگیری طراحی و نوع سوال

این نوع از سوگیری نظرسنجی شامل انتخاب فرم های مختلف سوال (مقیاس امتیاز دهی، رتبه بندی، پایان باز در برابر بسته) و گزینه هایی است که پاسخ ها به پاسخ دهنده ارائه می دهند. انتخاب هایی که در نوع سوال صورت می گیرد می تواند اثر قابل توجهی بر پاسخ های دریافتی داشته باشد. این همچنین همان موردی است که محققان در آن گزینه هایی به شرکت کنندگان ارائه می دهند تا از میان آنها انتخاب کنند.

برای اجتناب از این گرفتار شدن به این نوع سوگیری، بسیار مهم است که محقق نقاط قوت و ضعف هر نوع سوالی که قرار است مورد استفاده قرار دهد را درک کند. به این ترتیب، سوال و گزینه های آن نه تنها به درستی انتخاب می شوند، بلکه می توانند فقط به منظور ارائه مفیدترین داده ها طراحی شوند.

– سوگیری ساختار نظرسنجی

یکی از نادیده گرفته شده ترین فرم های سوگیری نظرسنجی، سوگیری ناشی از طراحی ضعیف ساختارهای نظرسنجی است. ساختار نظرسنجی معمولا مربوط به نظمی است که در آن سوالات نظرسنجی به مخاطب ارائه می شوند. اما می تواند به تعداد سوالات در صفحه، منطق نظرسنجی، طول نظرسنجی و مقدمه و نتیجه گیری نیر نسبت داده شود. هریک از این بخش های ساختار نظرسنجی می تواند در سوگیری و خروج افراد از نظرسنجی مشارکت داشته باشد.

همانند دیگر فرم های سوگیری نظرسنجی، بهترین راه برای اجتناب از ارتکاب اشتباه در ساختار نظرسنجیتان، فهمیدن این است که اصلاح هر جنبه از نظرسنجیتان چگونه بر عکس العمل پاسخ دهندگانتان به هر سوال، تاثیر خواهد گذاشت. برای مثال، قرار دادن تهدید کننده ترین یا در ظاهر شخصی ترین سوالات در پایان نظرسنجیتان می تواند تعداد خروجی ها از نظرسنجیتان را کاهش دهد.

دانستن این موارد به شما امکان خواهد داد تا بهترین نظرسنجی های ممکن را ایجاد کنید.

– سوگیری سبک و رنگ بندی

این بخش از سوگیری نظرسنجی شامل هر شکل اضافه شدن افک رنگی نوری به طراحی نظرسنجی است. این می تواند شامل طرح های رنگی، سبک فونت، لوگو، فیلم ها، صداها و هر نوع عنصر تعاملی دیگر باشد. سبک برای ایجاد انگیزه برای شرکت کننده و جلوگیری از خستگی پاسخ دهنده اهمیت دارد. علاوه براین، استفاده از رنگ ها و لوگوها به پاسخ دهنده امکان می دهد که قانونی بودن نظرسنجی را تشخیص دهد.

با این حال، ارائه یک سبک نیز می تواند نظرسنجی شما را جهت دار کند. واقعیت این است که مردم به شیوه های مختلف به رنگ ها و تصاویر مختلف پاسخ می دهند.

مهم است که برای اطمینان حاصل کردن از اینکه هیچ مشکلی در رابطه با سبک انتخابی شما وجود ندارد، از پیش-تست استفاده کنید. یک قاعده کلی برای ایجاد سبک این است که اطمینان حاصل شود نظرسنجی به سمت یک دموگرافی خاص جهت دهی نشده است. بلکه افزودن هرگونه سبک یا رنگ باید موجب شود نظرسنجی بی طرف و در عین حال جذاب و حرفه ای به نظر برسد.

بپرسیم در یک نگاه

بپرسیم اولین پلتفرم نظرسنجی آنلاین برپایه وبسایت و اپلیکیشن است که با ارائه خدمات متنوع مبتنی بر نظرسنجی به شما کمک می‌کند تا با سرعت بیشتر و هزینه پایین‌تر نتایج مورد نیاز خود را در زمینه تحقیقات بازار به دست آورده و با استفاده از اطلاعات حاصله برای درک بهتر جامعه به جهت راه اندازی یا گسترش تجارت و شناخت آسیب های محصول، از متضرر شدن کسب و کار جلوگیری کرده و بر در آمد خود بیافزایید.

خبرنامه بپرسیم

ما هم مثل شما از هرزنامه بیزاریم، به همین دلیل فقط مطالب مفید و اطلاعیه‌هایی در مورد جشنواره‌ها را برای شما ارسال خواهیم کرد.