پروسه تحقیقات بازار: ۶ گام به سوی موفقیت

  • ایجاد شده در تاریخ: ۲۰ بهمن, ۱۳۹۸
  • توسط: ندا فهیم
پروسه تحقیقات بازار: ۶ گام به سوی موفقیت

تحقیقات بازار فرایند جمع‌آوری، تحلیل و تفسیر اطلاعات درباره بازار و مشتریان کنونی، قدیمی و یا بالقوه‌ی یک محصول یا خدمت است. این تحقیق در مورد خصوصیات، عادت مصرف،‌ محل زندگی و نیازهای بازار هدف شما و همچنین ویژگی‌های رقبا و صنعتی که درآن فعالیت می‌کنید، صورت می‌گیرد. در واقع تحقیقات بازار به صاحبان کسب ‌و‌ کار کمک می‌کند تا قبل از استفاده از منابع خود در یک کسب‌و‌کار، آن را امکان سنجی کنند.

روند تحقیقات بازار روشی سیستماتیک برای آگاه‌سازی تصمیمات تجاری است. شکل زیر این روند را به شش مرحله تقسیم می‌کند:

۶ مرحله پروسه تحقیقات بازار

گام ۱- هدف و مشکلتان را تعریف کنید

شاید مهم‌ترین گام در پروسه تحقیقات بازار تعریف اهداف پروژه باشد. در هسته‌ی آن، درک سوال بنیادینی است که باید توسط تحقیقات بازار اطلاع‌رسانی شود. به طور معمول یک مشکل (یا فرصت) اصلی در کسب و کار وجود دارد که باید بر روی آن کار شود. اما برای تصمیم‌گیری راحت در مورد آن، فقدان اطلاعات وجود دارد؛  شغل یک محقق بازار این است که آن تصمیم را با داده معتبر اطلاع دهد.

مثال‌هایی از مشکلات کسب و کار شامل «چگونه باید این محصول جدید را قیمت‌گذاری کنیم؟» یا «باید کدام ویژگی‌ها را در اولویت قرار دهیم؟» هستند.

با درک درست مشکل کسب و کار، قادر خواهید بود که تحقیقتان را متمرکز و موثر نگه دارید. در این مرحله از فرایند، قبل از اینکه هر تحقیقی انجام شود، باید تصور کنید که چه گزارش نهایی تحقیقاتی «کامل» به نظر خواهید رسید تا برای پاسخ دادن به پرسش‌های کسب و کار کمک کند. تا آنجا که شما حتی می‌توانید به صورت آزمایشی یک گزارش جعلی با داده‌های فرضی بسازید.

برای مثال، از مخاطب خود بپرسید: «اگر من گزارشی ارائه دهم که چیزی شبیه به این باشد، آیا اطلاعاتی که نیاز دارید تا تصمیمی آگاهانه بگیرید، را خواهید داشت؟» اگر جواب مثبت باشد، اکنون فقط باید داده‌های واقعی را فراهم کنید. اگر پاسخ منفی باشد، تا زمانی که هدف روشن است به کار با مخاطب/ مشتری خود ادامه داده و از اینکه از ناامیدی پیشگیری کرده و در زمان صرفه‌جویی نموده‌اید، خوشحال باشید.

گام ۲- طرح تحقیق خود را مشخص کنید

حالا که هدف تحقیقتان را می‌دانید، زمان آن است که جزئیات نوع تحقیقی که داده‌های موردنیاز را به بهترین نحو فراهم می‌کند، را طرح‌ریزی کنید. درباره «طراحی نظرسنجی» به عنوان برنامه دقیق حمله‌ی خود فکر کنید.

در این مرحله، شما ابتدا روش تحقیقات بازار خود را تعیین خواهید کرد (آیا یک نظرسنجی، گروه کانونی، و غیره خواهد بود؟). شما باید از طریق جزئیات در مورد چگونگی شناسایی و انتخاب نمونه خود نیز فکر کنید (به دنبال چه کسانی می‌رویم؟ کجا باید آن‌ها را پیدا کنیم؟ چگونه باید آن‌ها را متقاعد کنیم؟ و غیره). همچنین زمان برنامه‌ریزی برای این است که کجا تحقیقتان را انجام دهید (تلفن، رو در رو، پست، اینترنت، و غیره).

یک بار دیگر، به یاد داشته باشید که هدف نهایی را در ذهن نگه دارید؛ گزارش نهایی شما شبیه چه (چگونه) خواهد بود؟ بر اساس آن، شما قادر خواهید بود نوع آنالیز داده‌ای که انجام خواهید داد را مشخص نمایید (خلاصه ساده، آنالیز رگرسیون پیشرفته، و غیره)، که ساختار سوالاتی که خواهید پرسید را تعیین می‌کند.

انتخاب ابزار تحقیقتان بر اساس ماهیت داده‌ای که در تلاش برای جمع‌آوری آن هستید، خواهد بود. سه طبقه‌بندی برای آن می‌توان در نظر گرفت:

– تحقیقات اکتشافی

این فرم تحقیق زمانی استفاده می‌شود که موضوع به خوبی تعریف یا درک نشده باشد، فرضیه شما به خوبی تعریف نشده باشد، و دانش شما در مورد موضوع مبهم باشد. تحقیقات اکتشافی به شما در به دست آوردن بینش‌های گسترده، محدود کردن تمرکز شما، و یادگیری اصول لازم برای درک عمیق‌تر، کمک خواهد کرد. تکنیک‌های رایج تحقیقات بازار اکتشافی شامل تحقیقات ثانویه، گروه‌های کانونی و مصاحبه است. تحقیقات اکتشافی یک فرم کیفی از تحقیقات است.

– تحقیقات توصیفی

اگر هدف تحقیق شما خواستار اطلاعات دقیق‌تری در مورد یک موضوع خاص است، باید یک تحقیق کمّی توصیفی انجام دهید. هدف از این نوع تحقیقات بازار سنجش موضوعات خاص مورد علاقه، معمولا به روشی کمّی است. نظرسنجی رایج‌ترین ابزار تحقیقاتی برای تحقیق توصیفی است.

– تحقیق دلیل محور

خاص‌ترین نوع تحقیق، تحقیق دلیل محور است، که معمولا به صورت یک تست یا آزمایش میدانی انجام می‌شود. در این مورد، شما در تلاش برای تعیین رابطه‌ای مبتنی بر علت بین متغیرها هستید. به عنوان مثال، آیا موسیقی که من در رستورانم پخش می‌کنم فروش دسر را افزایش می‌دهد (مثلا، آیا رابطه مبتنی بر علیتی بین موسیقی و فروش وجود دارد؟)

گام ۳- طراحی و آماده‌سازی ابزار تحقیق

در این مرحله از پروسه تحقیقات بازار، زمان طراحی ابزار تحقیقاتتان است. اگر نظرسنجی مناسب‌ترین ابزار باشد (همان‌گونه که در گام ۲ مشخص شد)، با نوشتن سوالات و طراحی نظرسنجیتان شروع خواهید کرد. در صورتی که گروه کانونی ابزار انتخابی شما باشد، باید شروع به تهیه سوالات و اطلاعات برای مدیر کنید. این بخشی از پروسه‌ای است که در آن شما اجرای برنامه‌تان را آغاز می‌کنید.

در هر صورت، مرحله ۳/۵ باید برای تست ابزار نظرسنجی بر روی یک گروه کوچک (پیش از انجام آن به صورت گسترده) انجام بگیرد. داده‌های نمونه خود را وارد کرده و آن را به یک صفحه گسترده (spreadsheet) تبدیل کنید؛ هیچ مشکلی در ساختار داده وجود دارد؟ این کار به شما این امکان را می‌دهد که سریع مشکلات بالقوه را بفهمید، و البته همواره مشکلاتی وجود دارد.

گام ۴- داده‌هایتان را جمع‌آوری کنید

این بخش مهم و اساسی پروژه شماست: زمانی که در حال انجام نظرسنجیتان، اداره گروه‌های کانونی، انجام مصاحبه‌ها، اجرای تست‌های میدانی‌تان هستید. پاسخ‌ها، انتخاب‌ها و مشاهدات معمولا در فرم‌های صفحه گسترده جمع‌آوری و ثبت می‌شوند. هر تکه از اطلاعات پر ارزش بوده و بخشی از نتایج حرفه‌ای خواهند بود که به زودی استنتاج خواهید کرد.

پروسه تحقیقات بازار

گام ۵- داده‌هایتان را تفسیر کنید

مرحله ۴ (جمع‌آوری داده) به پایان نزدیک شده است و شما مقدار زیادی داده خام دارید. در صورتی که بر روی تکه‌های کوچک کاغذ نوشته شده باشد، احتمالا برای آنالیز بیشتر باید آن را به فرم صفحه گسترده تبدیل کنید. در صورتی که از قبل به فرم صفحه گسترده باشد، زمان اطمینان حاصل کردن از این است که آن را به درستی ساختاربندی کرده‌اید. به محض اینکه تمام این کارها انجام شدند، سرگرمی شروع می‌شود.

خلاصه‌ها را با ابزارهایی که در بسته نرم‌افزاری خود (معمولا اکسل، SPSS، Minitab و غیره) آماده کرده‌اید، اجرا کنید، جداول و نمودارها را بسازید، نتایج خود را توسط گروه‌های معنادار به بخش‌های مختلفی تقسیم‌بندی کنید (مثلا سن، جنسیت و …) و به دنبال روندهای اصلی در داده‌هایتان باشید. شروع به ایجاد داستانی کنید که می‌خواهید تعریف کنید.

گام ۶- داده‌های خود را تجسم نموده و نتایج را به هم ارتباط دهید

شما ساعت‌های زیادی صرف وارد نمودن داده‌های خامتان، ساخت جداول خلاصه مفید، نمودارها و گراف‌ها کرده‌اید. اکنون زمان آن رسیده است که نکات و حقایق معنی‌دار را به یک گزارش یا ارائه قابل درک تبدیل کنید. یک راه عالی برای ارائه داده‌ها این است که با اهداف تحقیق و مشکل کسب و کار که در گام ۱ شناسایی شده است، شروع کنید. همان سوالات کسب و کار را مجددا بازگو کرده، و سپس توصیه‌هایتان را مبتنی بر داده‌ها ارائه دهید تا آن مشکلات را حل کنید.

هنگامی که زمان ارائه نتایجتان رسید، به یاد داشته باشید که بینش‌ها، پاسخ‌ها و توصیه‌ها را نیز ارائه دهید، نه فقط نمودارها و جداول. اگر نموداری در این گزارش قرار دهید، از خودتان بپرسید «این به چه معناست و مفهوم آن چیست؟» افزودن این تفکر انتقادی به گزارش نهایی‌تان، تحقیقتان را کاربردی‌تر و معنی‌دارتر نموده و شما را از دیگر محققان متمایز خواهد کرد.

اگرچه «پاسخ دادن به سوال اصلی» اهمیت دارد، اما به خاطر داشته باشید که تحقیقات بازار فقط راهنمایی برای تصمیم‌گیری در مورد کسب و کار است (معمولا یک راهنمایی نیرومند)، اما تنها فاکتور نیست.

مثال زیر این پروسه را در عمل مرور کرده، با مشکل بیزنس «چگونه باید این محصول جدید را قیمت‌گذاری کنیم»، شروع می‌کند:

– تعریف اهداف

  • چگونه باید این ویجت جدید را قیمت‌گذاری کنیم؟
  • مدل‌های قیمت‌گذاری؟
  • نکات قیمت‌گذاری؟

– طرح تحقیق را مشخص کنید

  • اول، تحقیق اکتشافی برای تعیین اینکه رقبا در حال انجام چه کاری هستند (تحقیقات ثانویه)
  • دوم، تحقیق توصیفی (نظرسنجی) تا نگرش و انتظارات مشتریان هدف را بسنجید
  • جمعیت هدف را مشخص کنید
  • استراتژی نمونه‌برداری
  • برنامه استخدام و طرح تشویقی

– طراحی و اماده‌سازی نظرسنجی

  • طراحی پرسشنامه- بیایید یک آنالیز توام مبتنی بر انتخاب انجام دهیم
  • بررسی نظرسنجی

– نمونه‌گیری و جمع‌آوری داده

  • اجرای آنلاین نظرسنجی

– آنالیز داده

  • ساختاربندی داده
  • آنالیز رگرسیون

– آماده‌سازی و  انتشار نتایج

  • به مشکل اصلی بیزنس پاسخ دهید: توصیه می‌کنیم که قیمت‌گذاری به صورت یک بار پرداخت بوده و حداکثر قیمت مناسب بر اساس این تحقیق، 5.95$ است.
منبع

دیدگاه‌ها

  1. […] و کارها از تحقیقات بازار به دلایل مختلفی استفاده می کنند و این دلایل باتوجه به […]

  2. […] تحقیقات بازار اولیه خود را انجام داده و طرح کسب و کار شرکتتان را بدون […]

دیدگاه خود را بنویسید

بپرسیم در یک نگاه

بپرسیم اولین پلتفرم نظرسنجی آنلاین برپایه وبسایت و اپلیکیشن است که با ارائه خدمات متنوع مبتنی بر نظرسنجی به شما کمک می‌کند تا با سرعت بیشتر و هزینه پایین‌تر نتایج مورد نیاز خود را در زمینه تحقیقات بازار به دست آورده و با استفاده از اطلاعات حاصله برای درک بهتر جامعه به جهت راه اندازی یا گسترش تجارت و شناخت آسیب های محصول، از متضرر شدن کسب و کار جلوگیری کرده و بر در آمد خود بیافزایید.

خبرنامه بپرسیم

ما هم مثل شما از هرزنامه بیزاریم، به همین دلیل فقط مطالب مفید و اطلاعیه‌هایی در مورد جشنواره‌ها را برای شما ارسال خواهیم کرد.